Διακοπή ρεύματος: τι κάνεις, πού τηλεφωνείς, πότε επανέρχεται

Σε μια διακοπή ρεύματος, δες πρώτα αν το σκοτάδι είναι μόνο στο σπίτι σου ή σε όλη τη γειτονιά. Ο αριθμός βλαβών που θα καλέσεις δεν είναι του παρόχου σου. Ο πάροχος (ΔΕΗ, ΗΡΩΝ, ΖΕΝΙΘ, όποιος σου στέλνει τον λογαριασμό) σου πουλάει ενέργεια. Το δίκτυο, τον μετρητή και τις βλάβες τα έχει ο ΔΕΔΔΗΕ (ο διαχειριστής του δικτύου διανομής), για όλους τους καταναλωτές, ανεξάρτητα από το ποιος τιμολογεί.

Είναι δικό σου πρόβλημα ή βλάβη του δικτύου;

Ο ΔΕΔΔΗΕ ζητάει έναν οπτικό μόνο έλεγχο, με αυτή τη σειρά:

1. Ο γενικός διακόπτης και οι ασφάλειες του πίνακά σου — π.χ. ενδεικτική λυχνία ή πεσμένο ενδεικτικό καμένης ασφάλειας.
2. Ο διακόπτης διαρροής, το «ρελέ»: έχει πέσει;
3. Τα γειτονικά ακίνητα: έχουν κι εκείνα σκοτάδι;
4. Αν η διακοπή αφορά μόνο το ακίνητό σου, κοίτα αν έχει πέσει η ασφάλεια ή ο μικροαυτόματος (ο μικρός αυτόματος διακόπτης) που προστατεύει τον μετρητή του ΔΕΔΔΗΕ — «χωρίς να παρεμβείτε».

Η οδηγία είναι κατηγορηματική: «Μην αγγίζετε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις ή μεταλλικά μέρη που ενδέχεται να βρίσκονται υπό τάση. Πραγματοποιήστε μόνο οπτικό έλεγχο» (ΔΕΔΔΗΕ). Μην μπεις σε ασανσέρ, ακόμη κι αν η καμπίνα φωτίζεται· σε σπάνιες περιπτώσεις υπάρχει κίνδυνος εγκλεισμού.

Ο έλεγχος αυτός καθορίζει πού θα απευθυνθείς. Αν έπεσε το ρελέ σου, το πρόβλημα είναι μέσα στην εγκατάστασή σου και θέλει ηλεκτρολόγο.

Πού τηλεφωνείς για διακοπή ρεύματος;

Και τα τρία νούμερα οδηγούν στο ίδιο βλαβοληπτικό κέντρο και λειτουργούν 24 ώρες (ΔΕΔΔΗΕ, Δήλωση βλάβης). Πριν καλέσεις, βρες τον αριθμό παροχής σου: είναι το εννιαψήφιο νούμερο πάνω στον λογαριασμό και είναι το μόνο στοιχείο που ταυτοποιεί το ακίνητό σου στο δίκτυο. Χωρίς αυτόν, η δήλωση καθυστερεί.

Η ηλεκτρονική δήλωση βλάβης κάνει την ίδια δουλειά με το τηλέφωνο. Το router δεν λειτουργεί χωρίς ρεύμα, οπότε η δήλωση θα γίνει από δεδομένα κινητής.

Είναι προγραμματισμένη διακοπή ή έκτακτη βλάβη;

Οι προγραμματισμένες διακοπές είναι εργασίες συντήρησης και ανακοινώνονται εκ των προτέρων ανά Νομό και Δήμο στην υπηρεσία Προγραμματισμένων Διακοπών του ΔΕΔΔΗΕ. Εκεί βλέπεις περιοχή και ώρες. Η ίδια σελίδα προειδοποιεί: «σε όλη την προγραμματισμένη διάρκεια διακοπής, οι αγωγοί είναι υπό τάση».

Οι έκτακτες βλάβες (καιρός, πτώση δέντρου, αστοχία υλικού) δεν ανακοινώνονται πουθενά προκαταβολικά. Ο ΔΕΔΔΗΕ δεν δημοσιεύει ζωντανό χάρτη έκτακτων διακοπών. Η επίσημη υπηρεσία δείχνει μόνο προγραμματισμένες εργασίες σε μορφή πίνακα. Όποιος «ζωντανός χάρτης διακοπών» κυκλοφορεί αλλού στηρίζεται σε αναφορές χρηστών. Ο μόνος επίσημος δίαυλος ενημέρωσης για την εξέλιξη μιας έκτακτης βλάβης είναι η δήλωση βλάβης και οι ειδοποιήσεις του My DEDDiE App.

Πότε επανέρχεται το ρεύμα;

Για τα σπίτια δεν υπάρχει εγγυημένος χρόνος αποκατάστασης. Στον πίνακα Εγγυημένων Υπηρεσιών του ΔΕΔΔΗΕ, η δέσμευση χρόνου για επαναφορά τροφοδότησης μετά από βλάβη δικτύου αφορά μόνο καταναλωτές μέσης τάσης (μεγάλες βιομηχανικές και επαγγελματικές παροχές) και ορίζεται σε 12 ώρες, με οικονομική ρήτρα 150 €, 450 € ή 600 € ανάλογα με την υπέρβαση. Για τη χαμηλή τάση, δηλαδή για κάθε οικιακή παροχή, αντίστοιχη προθεσμία δεν υπάρχει· ισχύει η γενική δέσμευση «το συντομότερο δυνατό».

Δύο προθεσμίες όμως αφορούν άμεσα τα νοικοκυριά και είναι δεσμευτικές:

• Καμένη ασφάλεια ή πεσμένος μικροαυτόματος στον μετρητή: 4 ώρες από την αναγγελία, εφόσον αυτή γίνει μέσα στο ωράριο της Υπηρεσίας. Υπέρβαση σημαίνει 20 €, 60 € ή 80 € στον καταναλωτή.
• Επανασύνδεση μετά από διακοπή λόγω χρέους: 2 εργάσιμες ημέρες από το αίτημα του προμηθευτή σου προς τον ΔΕΔΔΗΕ. Υπέρβαση: 20 €, 60 € ή 80 €.

Και τα δύο δημοσιεύονται στις Εγγυημένες Υπηρεσίες προς Καταναλωτές, με τον ακριβή πίνακα ποσών. Κράτα την ημερομηνία και την ώρα της αναγγελίας για να αποδείξεις τυχόν υπέρβαση.

Τι αποζημίωση δικαιούσαι πραγματικά;

Τα 600 € που κυκλοφορούν παντού είναι το ανώτατο ποσό για βλάβη ηλεκτρικών συσκευών που προκλήθηκε από τυχαία διακοπή του ουδέτερου αγωγού (του αγωγού επιστροφής του δικτύου) στη χαμηλή τάση, μια συγκεκριμένη αστοχία που ανεβάζει απότομα την τάση και καίει συσκευές. Η διαδικασία, όπως την ορίζει ο ίδιος ο ΔΕΔΔΗΕ: αίτηση εντός 20 εργάσιμων ημερών από το συμβάν, παραστατικά ηλεκτρολογικού συνεργείου που συσχετίζουν τη βλάβη με την υπέρταση, πιθανή παράδοση των συσκευών για έλεγχο, υπεύθυνη δήλωση, απάντηση εντός 15 εργάσιμων ημερών και πληρωμή εντός ενός μήνα από την απόφαση.

Ρητά δεν αποζημιώνονται τα έμμεσα: διαφυγόντα έσοδα ή κέρδη, απώλεια παραγωγής, ρήτρες προς τρίτους. Στα έμμεσα ανήκουν και τα χαλασμένα τρόφιμα του ψυγείου.

Πέρα από αυτή την ειδική περίπτωση, κατά το άρθρο 34 του Κώδικα Διαχείρισης Δικτύου ο Διαχειριστής αποζημιώνει μόνο όταν η βλάβη οφείλεται αποδεδειγμένα σε αμέλεια ή υπαιτιότητά του. Στην Απόφαση 389/2021 η ΡΑΕ απέρριψε αίτημα αποζημίωσης 767 € για διακοπή έντεκα ωρών, επειδή η διακοπή προκλήθηκε από διάρρηξη αγνώστων σε υποσταθμό, δηλαδή από ενέργεια τρίτων που εμπίπτει στην ανωτέρα βία. Η ίδια λογική καλύπτει και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Μια πολύωρη διακοπή σε κακοκαιρία, από μόνη της, δεν δημιουργεί δικαίωμα αποζημίωσης.

Τι κάνεις μόλις γυρίσει το ρεύμα;

Μην τα ανάψεις όλα μαζί. Ο ΔΕΔΔΗΕ συνιστά σταδιακή επανασύνδεση: πρώτα ο βασικός εξοπλισμός, μετά οι ενεργοβόρες συσκευές (θερμοσίφωνας, ηλεκτρική κουζίνα), για να μην υπερφορτωθεί η εγκατάσταση. Έλεγξε ότι επανήλθαν router, υπολογιστές, συναγερμός και καταγραφικά, και ότι χρειάζονται επανεκκίνηση τα κλιματιστικά, οι προγραμματιστές και οι έξυπνες συσκευές. Σε πολυκατοικία, ελέγχονται επιπλέον οι ανελκυστήρες, ο φωτισμός ασφαλείας και τα συστήματα πυρασφάλειας.

Για την επόμενη φορά, τη ζημιά τη μειώνει ο εξοπλισμός: πολύπριζα με προστασία υπέρτασης, UPS (μονάδα αδιάλειπτης παροχής) στον κρίσιμο εξοπλισμό και ενημερωμένη Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη.

Τι να έχεις πρόχειρο πριν από μια διακοπή;

Όταν έρχεται κακοκαιρία ή έχει ανακοινωθεί προγραμματισμένη διακοπή, ο ΔΕΔΔΗΕ προτείνει έναν συγκεκριμένο κατάλογο: φακό με εφεδρικές μπαταρίες (αποφεύγοντας κεριά σε χώρους με εύφλεκτα υλικά), πλήρως φορτισμένο κινητό και φορητό φορτιστή, ραδιόφωνο μπαταρίας, απόθεμα πόσιμου νερού, βασικό φαρμακείο, λίστα σημαντικών τηλεφώνων σε έντυπη μορφή και μετρητά.

Χωρίς ρεύμα δεν λειτουργεί το router, άρα ούτε το ίντερνετ του σπιτιού, ενώ τα τερματικά καρτών στα γύρω μαγαζιά μπορεί να είναι εκτός. Κατά τη διάρκεια της διακοπής, αποσύνδεσε ευαίσθητες συσκευές (υπολογιστές, τηλεοράσεις, εξοπλισμό δικτύου) και μην ανοίγεις ψυγείο ή καταψύκτη, ώστε να μην επιταχυνθεί η αλλοίωση των τροφίμων.

Αλλάζει κάτι αν αλλάξεις πάροχο;

Την αποκατάσταση της βλάβης θα την κάνει ο ίδιος ΔΕΔΔΗΕ, με την ίδια σειρά προτεραιότητας, ό,τι κι αν πληρώνεις.

Ο λογαριασμός όμως αλλάζει. Βάλε τις kWh σου στον υπολογιστή ρεύματος και δες τι θα πλήρωνες σε κάθε διαθέσιμο τιμολόγιο του μητρώου της ΡΑΑΕΥ, ή δες κατευθείαν τη σύγκριση τιμολογίων ρεύματος. Το πώς βγαίνει η κατάταξη και τι μένει έξω από τον υπολογισμό εξηγείται στη μεθοδολογία. Η διαδικασία περιγράφεται βήμα-βήμα στον οδηγό αλλαγή παρόχου ρεύματος· η αλλαγή γίνεται χωρίς διακοπή του ρεύματος.

Συχνές ερωτήσεις

Σε ποιο τηλέφωνο δηλώνω διακοπή ρεύματος;

Στον ΔΕΔΔΗΕ, όχι στον πάροχό σου. Τα τρία νούμερα είναι το 800 400 4000 χωρίς χρέωση, το 11500 και το 211 190 0500, και οδηγούν στο ίδιο βλαβοληπτικό κέντρο, 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Πριν καλέσεις, βρες τον εννιαψήφιο αριθμό παροχής από τον λογαριασμό σου.

Δικαιούμαι αποζημίωση επειδή έμεινα πολλές ώρες χωρίς ρεύμα;

Από μόνη της η διάρκεια δεν δημιουργεί δικαίωμα. Ο Διαχειριστής αποζημιώνει μόνο όταν η βλάβη οφείλεται αποδεδειγμένα σε δική του αμέλεια ή υπαιτιότητα, ενώ κακοκαιρία και ενέργειες τρίτων αντιμετωπίζονται ως ανωτέρα βία. Το γνωστό ποσό των 600 € δεν αφορά τη διακοπή αλλά τη βλάβη συσκευών από τυχαία διακοπή του ουδέτερου αγωγού.

Πόσο γρήγορα πρέπει να επανέλθει το ρεύμα;

Για τις οικιακές παροχές χαμηλής τάσης δεν υπάρχει εγγυημένος χρόνος αποκατάστασης βλάβης δικτύου· ισχύει η γενική δέσμευση «το συντομότερο δυνατό». Δεσμευτικές είναι δύο άλλες προθεσμίες: 4 ώρες για καμένη ασφάλεια ή πεσμένο μικροαυτόματο στον μετρητή, και 2 εργάσιμες ημέρες για επανασύνδεση μετά από διακοπή λόγω χρέους.

Υπάρχει χάρτης με τις διακοπές ρεύματος σε πραγματικό χρόνο;

Επίσημος χάρτης έκτακτων διακοπών δεν υπάρχει. Ο ΔΕΔΔΗΕ δημοσιεύει μόνο τις προγραμματισμένες διακοπές, σε μορφή πίνακα ανά Νομό και Δήμο. Για την εξέλιξη μιας έκτακτης βλάβης, ο μόνος επίσημος δίαυλος είναι η δήλωση βλάβης και οι ειδοποιήσεις του My DEDDiE App.

Αποζημιώνονται τα τρόφιμα που χάλασαν στο ψυγείο;

Όχι. Οι έμμεσες ζημιές εξαιρούνται ρητά από την αποζημίωση, μαζί με τα διαφυγόντα κέρδη και την απώλεια παραγωγής. Το μόνο που βοηθάει είναι να μην ανοίξεις ψυγείο και καταψύκτη όσο κρατάει η διακοπή.